W dn. 5-6 listopada roku na terenie Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego, konkretniej w Instytucie Politologii, odbędzie się kolejna edycja konferencji naukowej z cyklu Horyzont Mars. Podczas tego multidyscyplinarnego wydarzenia zaplanowano wiele różnorodnych paneli dotyczących m.in. obronności, prawa, bezpieczeństwa, politologii. Na wydarzeniu pojawią się ludzie ze świata akademickiego oraz osoby związane z sektorem kosmicznym, biznesem i samorządem terytorialnym.

Sytuacja międzynarodowa skłoniła organizatorów do zainteresowania się problemem obronności, nie ograniczają się jednak tylko do niej zajmując się również szeroko pojętą problematyką bezpieczeństwa w kosmosie i na Ziemi dzięki wykorzystaniu kosmosu. Tytuł tegorocznej konferencji to: Bezpieczny kosmos dla bezpiecznej Ziemi. Nowe technologie i nowe wyzwania w dobie przyspieszającego wyścigu kosmicznego. Organizatorzy położyli też nacisk na zapoznanie lokalnego środowiska kosmicznego ze sprawami organizacyjnymi związanymi z uczestnictwem w zbliżającym się Międzynarodowym Kongresie Astronautycznym w Poznaniu. Bliskość tego wydarzenia każe bowiem skorzystać z nadarzającej się okazji do wyeksponowania profilu i możliwości uczelni wyższych z zakresu space oraz zdolności technologicznych firm z sektora kosmicznego. Temu też będzie poświęcona prezentacja Anny Lemańskiej-Kramer z Grupy MTP (Międzynarodowe Targi Poznańskie).

Konferencja rozpocznie się od debaty dotyczącej obronności w kosmosie pod prowokacyjnym tytułem: Obronność w kosmosie. Od piątej domeny NATO do astropolityki. Wezmą w niej udział naukowcy zajmujący się problematyką obronna – prof. Wojciech Horyń z Akademii Wojsk Lądowych we Wrocławiu oraz prof. Rafał Kopeć z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Pojawią się w niej również przedstawiciele firm zajmujących się kosmicznymi technologiami obronnymi i technologiami podwójnego zastosowania – Grzegorz Zwoliński (prezes ARES Shield) oraz dr Jakub Ciążela reprezentujący Instytut Nauk Geologicznych PAN i spółkę MIRORES. W roli moderatora wystąpi dr hab. Bartosz Smolik z Instytutu Politologii UWr.
Równie ciekawie zapowiada się panel zamykający całą konferencję zatytułowany: Edukacja ery kosmicznej. Jak popularyzować, uczyć i korzystać z wiedzy o kosmosie? Organizatorzy wychodzą bowiem z założenia, iż wszelka aktywność w kosmosie powinna wiązać się z pożytkami na Ziemi, w tym również dla edukacji młodych pokoleń. Wezmą w niej udział jako dyskutanci: profesor Piotr Wrzecioniarz (Krajowy Komitet Technologii Kosmicznych SITK/NOT), Anna Bukiewicz-Szul (WroSpace), Justyna Średzińska (Centrum Nauki Kopernik/ESERO-Polska), Łukasz Gadomski (Wojskowa Szkoła Średnia im. Zawiszy Czarnego w Legnicy), Włodek Tarnowski (WroSpace). Debatę poprowadzi Luiza Wieczorek (Mars Society Polska). Po debacie odbędzie się quiz z nagrodami.

Konferencja ma charakter akademicki, toteż zgodnie z formułą multidyscyplinarności nie zabraknie w niej referatów z wielu dyscyplin. Pierwszy panel zdominują referaty dotyczące bezpieczeństwa, w tym nie tylko dotyczące kosmosu, ale również rzadko spotykanej problematyki dronów podwodnych (prof. inż. Robert Kacperek dr inż. Michał Dziedzic obaj z UPWr), multispektralnego rozpoznania termicznego (dr Ciążela), nawigacji satelitarnej na Księżycu (dr inż. Grzegorz Bury, UPWr). Kolejny będzie poświęcony Marsowi, czyli zagadnieniu tytułowemu całego cyklu konferencji. Znajdą się w nim referaty dotyczące m.in. minimalizacji ryzyka związanego z załogowym lądowaniem na Czerwonej Planecie (prof. Jean-Marc Salloti z Bordeaux University), wykorzystywania konkrecji ziemskich jako wskaźników procesów złożotwórczych i potencjalnych zasobów metali na Marsie (dr Natalia Zalewska z CBK PAN, MIRORES), wykorzystania zasobów surowcowych Marsa do budowy przyszłych baz (prof. inż. Waldemar Pichór, AGH), organizmów ekstrem otolerancyjnych w badaniach astrobiologicznych (prof. Kaja Skubała, UJ), poszukiwaniu warunków sprzyjających epizodycznemu występowaniu ciekłej wody na Marsie (dr Marta Ciażela, PWr).

Kolejny panel – tym razem w większości studencki rozpocznie prezentacja mającego niedawno swoją premierę łazika Scorpio Antares (Weronika Malec, Szymon Lubański oboje z PWr) z referatem, następnie zaprezentowane zostaną referaty z zakresy nauk społecznych, w tym dotyczący technologicznego i geopolitycznego wymiaru chińskiej misji Tianwen-3 (lic. Aleksander Kortlarz, AGH), starlinka w rosyjskiej narracji dotyczącej wojny rosyjsko-ukraińskiej (mgr Julia Wrotyńska, UWr), polityki kosmicznej państw arabskich (mgr Stanisław Kasior, UWr). Z kolei dr inż. Radosław Zajdel z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu przedstawi koncepcję marsjańskiej nawigacji satelitarnej i jej znaczenie dla przyszłych misji załogowych.

Na kolejnym panelu prawniczo-politologicznym pojawią się referaty prawnicze. Poruszony będzie temat relacji pomiędzy prawem kosmicznym a prawem humanitarnym konfliktów zbrojnych (prof. Małgorzata Polkowska, ASzWoj), dotyczący polityki UE i poszukiwania przez nią autonomii strategicznej w kosmosie (prof. Irma Słomczyńska, UMCS), kosmicznej suwerenności Tajwanu (prof. Paweł Frankowski, UJ). Pojawią się także tematy z zakresu kulturoznawstwa i socjologii. Do tej grupy można zaliczyć referat odnoszący się do znaczenia obecności „ras pozaziemskich” w masowej wyobraźni (prof. Barbara Rogowska, UWr) oraz kosmosu w wytworach cyfrowego folkloru (prof. Katarzyna Dojwa-Turczyńska, UWr).

W drugim dniu konferencji przewidziane są również panele europeistyczno-prawnicze i techniczno-obronne. W pierwszym pojawią się referaty typowo prawnicze dotyczące ograniczonej demilitaryzacja kosmosu jako zagrożenia dla bezpieczeństwa i stabilności działań w przestrzeni kosmicznej (prof. Dagmara Kuźniar UR), relacji prawa kosmicznego z prawem sztucznej inteligencji (mgr Kamil Muzyka, Prawo i Kosmos, PTA). Z kolei referaty o szeroko pojętym charakterze politologicznym lub europeistycznym skoncentrują się na współpracy Polski ze Słowacją i Norwegią w dziedzinie obronności na Ziemi i w kosmosie (dr Aneta Bąk-Pitucha, KUL) oraz na kosmicznej domenie w wojnie rosyjsko-ukraińskiej (dr Tomasz Wójtowicz, UKEN).

Ostatni z paneli będzie zawierał referaty odnoszące się do zagadnień bezpieczeństwa załogowej eksploracji Marsa, geologii Marsa i obronności. Dr inż. Krzysztof Zaraska z Łukasiewicz – IMiF przedstawi referat o plazmowej konwersji CO2 na Marsie. Z kolei dr inż. Krzysztof Lewandowski reprezentujący Mars Society Polska zajmie się w swoim wystąpieniu zasadami ochrony przeciwko promieniowaniu w kosmosie. Z tematyką marsjańską związany będzie również referat dotyczący opracowania numerycznych modeli wybranych kraterów na planecie Mars autorstwa inż. Huberta Nowaka występującego również pod afiliacją MSP. Następnie zaprezentowanie zostaną referaty dotyczące obronności w tym niezwykle istotnej z europejskiej alternatywy dla Starlinka w postaci IRIS2 prof. Pawła Turczyńskiego (UWr) oraz obronnej aktywność Polski w kosmosie dr hab. Bartosza Smolika (UWr).

Tegoroczna edycja Horyzontu Mars będzie realizowała kilka celów naukowych, o których więcej powiedział dr hab. Bartosz Smolik z Instytutu Politologii UWr, pełniący funkcję Koordynatora Komitetu Organizacyjnego. – Sądzę, iż ta kolejna, trzecia już edycja Horyzontu Mars pozwala nam pogodzić kilka celów naukowych, czyli zgłębianie zagadnień związanych z obronnością i bezpieczeństwem w kosmosie oraz z kosmosu, cel popularnonaukowy poprzez zachęcanie młodych ludzi do zainteresowania się naukami związanymi z kosmosem, nie tylko ścisłymi i technicznymi, wreszcie cel integracyjny. Pomagamy też biznesowi kosmicznemu oraz integrujemy wrocławskie i nie tylko wrocławskie, środowiska space – stwierdził dr hab. Bartosz Smolik.

Swojej radości i ciekawości odnośnie najbliższej edycji HM nie kryje Damian Wochnik, który pomaga przy organizacji wydarzenia. Zwrócił on również uwagę na dużą liczbę wolontariuszy, którzy zadbają o sprawny przebieg całej, 2-dniowej konferencji – W tym roku będzie przedstawiony interesujący obraz istniejących technologii, które mogą mieć wpływ na zwiększenie bezpieczeństwa w szeroko pojętym kosmosie. W związku z tym faktem, moje nastawienie jest entuzjastyczne i odczuwam ciekawość. Liczba zrekrutowanych wolontariuszy będzie miała duże i pozytywne znaczenie dla przebiegu wydarzenia. Im więcej pomocy, tym lepsze rezultaty działania – skomentował Damian Wochnik.

Konferencję będzie obsługiwało wielu wolontariuszy, którzy już mają przydzielone zadania. Dla Marcina Kaczyńskiego będzie to kolejna edycja wydarzenia. W 2022 roku prowadził on nawet otwarcie całej konferencji – Jestem bardzo zaintrygowany. ponieważ każda edycja konferencji jest zawsze inna – można się dowiedzieć czegoś nowego – i jest to niesamowite. To mój trzeci udział w konferencji. Horyzont Mars zawsze prezentował tematy o kosmosie w sposób interesujący i łatwy w odbiorze. Bardzo się cieszę że taki projekt powstał i mam nadzieję, iż w przyszłości dalej będzie kontynuowany – stwierdził Marcin Kaczyński.

W konferencji zapowiedzieli już swój udział przedstawiciele uczelni wyższych, świata biznesu, w tym zwłaszcza kosmicznego i samorządu terytorialnego. Pojawią się też stoiska z dodatkowymi atrakcjami dla dzieci i młodzieży, a także dedykowaną ofertą dla osób dorosłych. Konferencja została dofinansowana ze środków Gminy Wrocław oraz stanowi zadanie współfinansowane ze środków budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego.