14 Międzynarodowa Konwencja Mars Society odbyła się  w dniach 4-7 sierpnia 2011 roku w Grapevine koło Dallas w Teksasie, USA. 

Pomimo niesprzyjających warunków ekonomicznych ostatnich dekad dla podboju kosmosu oraz pomimo nieprzychylnego nastawienia obecnej administracji rządowej do postępu w tej dziedzinie w konwencji wzięło udział około 300 uczestników z USA i z zagranicy. Pozdrowienia dla uczestników zjazdu przysłał gubernator stanu Teksas Rick Perry.

W trakcie konwencji odbywały się wykłady, które wygłaszali naukowcy, pracownicy uniwersytetów, pracownicy NASA, specjalni goście i członkowie Mars Society w liczbie około 50 osób, około 20 osób brało udział w panelach dyskusyjnych. Wykłady obejmowały bardzo szerokie spektrum zagadnień związanych z badaniami Marsa, z przyszłymi lotami załogowymi na Marsa, z przyszłą  kolonizacją Marsa i zagadnieniami z tym związanymi oraz zagadnienia astronomiczne.

Program konwencji, nazwiska wykładowców i tematów wykładów oraz krótkie streszczenia można znaleźć w programie konwencji oraz na stronie The Mars Society.

Wykłady te i panele dyskusyjne wywarły na mnie wielkie wrażenie, niektóre z nich postaram się tutaj pokrótce opisać.

The Transorbital Railroad: A Plan for Opening the Space Frontier
Kolej transorbitalna: Plan otwarcia nowego pogranicza kosmosu
dr Robert Zubrin – Prezydent Mars Society

Historia zasiedlenia Zachodu Ameryki, wielki przełom w historii był osiągnięty dzięki założeniu transkontynentalnej kolei w roku 1869. Potrzebujemy obecnie podobnego mistrzowskiego przedsięwzięcia w celu otwarcia pogranicza kosmosu. Jest to celem kolei transorbitalnej.

Sedno transorbitalnej kolei polega na stworzeniu taniego dostępu do orbity Ziemi, już teraz bez potrzeby czekania na wielkie przełomowe wydarzenia. Sedno polega po prostu na ustanowieniu regularnych, według stałego rozkładu lotów usług serwisowych przy użyciu najtańszych dostępnych rakiet nośnych.

Sposób realizacji:

  • NASA finansuje budżet 1,2 mld USD,
  • klienci rządowi lub prywatni płacą 50 USD/kg za wyniesiony ładunek na orbitę,
  • loty odbywają się wg rozkładu niezależnie czy ładowność jest w pełni wykorzystana czy nie,
  • niewykorzystana ładowność służy do transportu na orbitę wody, paliwa kerosen, płynnego tlenu itp. do wykorzystania przez wszystkich.

Rakieta Falcon Heavy planowana jest do startu w 2013 r. Koszt startu 80 mln USD i ładowność 53 tony. Pod tymi względami zdeklasuje ona wszystkie dotychczasowe rakiety. Przy budżecie 1,2 mld USD będzie możliwych 15 lotów, łączny wyniesiony ładunek to 795 ton i będzie to 10 razy większa ładowność za ¼ dotychczasowych kosztów NASA. Ekonomicznie kolej ta będzie bardzo opłacalna ponieważ wpłynie na oszczędności i wzrost wpływów podatkowych.

Pytanie: Jeśli realizacja kolei transorbitalnej (lub regularny serwis Falcon Heavy lub innej rakiety) będzie osiągalna, to czy będzie możliwe wysłanie załogi ludzkiej na Marsa w tej dekadzie?
Odpowiedź brzmi: TAK

Najlepsza opcja: zastosowanie wersji w pomniejszonej skali planu Mars Sami-Direct.

  • nie ma orbitalnego montażu, nie ma orbitalnej infrastruktury,
  • nie potrzeba ulepszonego sytemu napędowego,
  • nie ma gigantycznych futurystycznych międzyplanetarnych statków kosmicznych,
  • nie ma dokowań na orbicie Ziemi,
  • technologia w warunkach w pobliżu Ziemi,
  • wielka efektywność w zakresie masy,
  • niewielka ilość operacji i elementów hardware,
  • wielokrotne zabezpieczenia
  • niepotrzebne wielkie magazyny krio
  • zabezpieczenie życiowe na niedługie okresy.

Dalej program byłby realizowany wg dotychczasowych założeń Mars Direct, to znaczy, że pierwsze dwie misje dostarczają na Marsa statek powrotny na Ziemię, urządzenie do produkcji paliwa dla statku powrotnego, 6 ton wodoru – z 6-ciu ton wodoru i dwutlenku węgla znajdującego się na Marsie zostanie wyprodukowane 106 ton metanu -  pojazd marsjański i habitat. Trzecia misja zawiezie astronautów na Marsa, którzy po przeprowadzeniu badań Marsa w przeciągu miesiąca czasu wystartują w drogę powrotną  na Ziemię.

Wnioski końcowe:

  • kolej transorbitalna jest w stanie otworzyć pogranicze kosmosu w sposób natychmiastowy,
  • oferuje perspektywę 10-ciokrotnego programu promów kosmicznych w zakresie ładowności za ¼ kosztów rządowych,
  • czyni dostęp do orbity osiągalny dla każdego za cenę 50 USD / kg
  • zabezpiecza dodatkowe dostawy materiałów na orbitę Ziemi do wykorzystania przez wszystkich,
  • tworzy zapotrzebowanie rynkowe stymulujące rozwój lepszych systemów rakietowych,
  • tworzy korzystny system ekonomiczny na przyszłość,
  • umożliwia zakładanie osiedli kosmicznych dla wszystkich, którzy się na to odważą,
  • 50 ton na orbitę za pomocą Falcon Heavy wystarczy dla umożliwienia lotu załogowego na Marsa,
  • trzy kolejne starty w oknach startowych mogą to załatwić,
  • nie potrzeba wymyślać nowych systemów napędowych,
  • przy wykorzystaniu 10% zdolności kolei transorbitalnej możemy rozpocząć zasiedlanie Marsa.

Wykład ten był przyjęty bardzo entuzjastycznie przez uczestników konwencji ponieważ autor widzi szansę lotu załogowego na Marsa jeszcze w tej dekadzie, o co jako członkowie Mars Society walczymy. Niemiła perspektywa lotu ludzi na Marsa dopiero w roku 2050, co zakłada plan elastycznej ścieżki obecnej administracji rządowej USA byłaby nie aktualna. Byłoby to dzięki dynamicznemu rozwojowi firm komercyjnych budujących rakiety nośne komercyjne. Jest kilka firm komercyjnych mocno zaawansowanych w opracowaniu rakiet kosmicznych, z którymi NASA zawarła kontrakty ale najbardziej zaawansowana jest obecnie firma Space X.

Wykład: Space X and the Growing Commercial Space Industry
Paul Wooster – System Engineer

Firma Space X została założona w 2002 r. w jedynym celu zbudowania system transportu towarów i załogi  na orbitę przy zapewnieniu wysokiej niezawodności i przy niskich kosztach.

Zatrudnienie w firmie wynosi 1500 pracowników i rośnie. Firma posiada 70 000 m2 powierzchni produkcyjnej i biurowej w Hawthorne (Los Angeles) w Kalifornii. Posiada ośrodek badawczy i testowy o powierzchni 300 ha w środkowym Teksasie. Posiada biura w wielu miastach USA. Posiada wyrzutnie rakietowe – kosmodromy w Kwajalein i Cap Canaveral. Posiada ośrodek rozwojowy w Vandenberg.

Firma zaprojektowała i buduje rakiety Falcon. Zostały one zaprojektowane w celu zapewnienia jak najwyższej niezawodności i bezpieczeństwa i w celu radykalnego zmniejszenia kosztów.

Struktura organizacyjna firmy jest pozioma w celu umożliwienia maksymalnej kreatywności poszczególnym pracownikom. Mangement jest wyjątkowo dostępny dla każdego pracownika, minimum czerwonej taśmy. Grupa zachęcana jest do podejmowania kluczowych decyzji.. Bardzo dynamiczna firma zatrudniająca techników i inżynierów. Przeciętny wiek pracowników inżynieryjnych 28 lat. Przeciętny wiek pracowników kierownictwa 45 lat. Wysoki stopień odpowiedzialności i autonomii. Dynamiczność i kreatywność zespołów można porównać z dynamicznością  Microsoftu lub Google.

Space X buduje rakiety Falcon 1 – udźwig 1 t, Falcon 9 – udźwig 11 t, Falcon Heavy – udźwig 53 t i statek kosmiczny Dragon.

8 grudnia 2010 jest historyczną datą dla Space X ponieważ za pomocą rakiety Falcon 9 wystrzelono na orbitę statek Dragon, który następnie został sprowadzony z orbity i wylądował łagodnie na spadochronach w miejscu docelowym. Space X została pierwszą w historii firmą komercyjną, która umieściła statek na orbicie i następnie sprowadziła go z powrotem na Ziemię. Dotychczas dokonało tej sztuki 6 państw i 7- ma jest Space X.

Statek Dragon jest zaprojektowany do transportu towarów i astronautów na orbitę. Przez najbliższe 4 lata będzie w ramach testów dostarczał towary na ISS a następnie będzie dostarczał i odbierał astronautów zastępując wycofane promy kosmiczne. Statek Dragon będzie wyposażony w systemy lądowania na planetach, również na Marsie.

Przez najbliższe lata będą testowane rakiety Falcon Heavy, z którymi wiążemy nadzieję na kolej transorbitalną i lot załogowy na Marsa w krótszym terminie niż rok 2050.

Z Paulem Woosterem zapoznałem się osobiście i przywiozłem jego zdjęcie na konwencji z pozdrowieniami dla naszych członków.

 

Wykład: Wiliam Borucki – Science Principal Investigator, Kepler Mission.

Teleskop Keplera jest teleskopem kosmicznym umieszczonym w punkcie Lagrange’a. Jest to szerokokątny fotometr, który monitoruje około 150 000 gwiazd przez 3,5 roku z wystarczającą precyzją aby znaleźć planety wymiarami zbliżone do Ziemi krążące w biosferze.

Jeśli planeta znajduje się w biosferze ( Habitable Zone) to znaczy krąży po orbicie nie za blisko gwiazdy i nie jest za gorąco i nie za daleko – nie jest za zimno a więc woda znajduje się w stanie ciekłym i umożliwia procesy życiowe.

Teleskop wykrywa planety metodą tranzytu tj rejestruje pociemnienie gwiazdy w momencie tranzytu planety. Wykrywa spadek jasności gwiazdy o 1/10 000 część a więc czułość fotometru jest niewiarygodnie wielka.

Teleskop Keplera:

  • prowadzi obserwacje przez kilka lat żeby wykryć układy tranzytowe,
  • monitoruje pojedynczy rejon nieba (105 stopni kwadratowych) w sposób ciągły aby nie pominąć tranzytów,
  • używa orbity heliocentrycznej w celu ciągłej obserwacji,
  • obserwuje 170 000 celów przez 30 minut i 512 przez 1 minutę,
  • fotometria jest dokonywana na miejscu,
  • wykonuje rezultaty statystyczne monitorując ponad 100 000 gwiazd za pomocą
  • teleskopu szeroko polowego,
  • detektorów CCD.

Teleskop Keplera został wystrzelony 6 marca 2009 r.

W dniu 1.02.2011 r. ogłoszono pierwsze wyniki badań 155 453 gwiazd i 1235 kandydatów planet odkrytych przez pierwsze 4 miesiące pracy teleskopu.

W tej liczbie znajduje się 68 planet wielkości Ziemi, 288 – superZiemie, 668 wielkości Neptuna, 165 wielkości Jowisza. 54 planety znajdują się w biosferze – strefie zamieszkiwalnej, 170 gwiazd wykazuje obecność systemów planetarnych w tym 54 posiadają 3 lub więcej planet.

Dane te będą wykorzystywane w przyszłych misjach odkrywania planet za pomocą silniejszych teleskopów (SIM, Tess, Eureka, Plato).

Zapoznałem się osobiście z panem Wiliamem Boruckim. Mam od niego autograf i pozdrowienia dla naszych członków. Pan Borucki jest pochodzenia polskiego – jego dziadkowie byli Polakami. Jest to bardzo ciekawy zbieg okoliczności. Polska jest dumna ponieważ planetę Ziemię odkrył polski astronom Mikołaj Kopernik w roku 1543, pierwszą planetę pozasłoneczną odkrył polski astronom Aleksander Wolszczan w roku 1992 a obecnie na wielką skalę odkrywa planety teleskop Keplera, a kierownikiem tego programu badawczego jest astronom polskiego pochodzenia Wiliam Borucki. Jest to wielka rzecz.

W konwencji wzięli udział emerytowani naukowcy, którzy opowiadali o badaniach nad napędem nuklearnym do rakiet kosmicznych w latach 50-tych i 60-tych. Badania te były bardzo obszerne i zaawansowane. Są na ten temat bogate materiały opracowane w trzech tomach pięknie wydanych, które można było nabyć podczas konwencji. Jeden z tych naukowców powiedział zebranym, że w tamtych czasach jako młodzi ludzie roztaczali wielkie marzenia o podróżach kosmicznych i na inne planety. Nie rozumie on co się stało, że po lądowaniu ludzi na Księżycu plany te zamarły. Powiedział, że cieszy się, że my członkowie Mars Society pod kierunkiem Roberta Zubrina nie ustajemy w wysiłkach aby doprowadzić do lotu na Marsa, w tym celu zachęcamy społeczeństwo, zarażamy innych swoim entuzjazmem, inspirujemy polityków, młodzież i wykonujemy piękną pracę w tym kierunku. Wypowiedź ta spotkała się z wielkim aplauzem uczestników.

Kevin Sloan, Director, University Rover Challenge

Kevin Sloan w swoim wykładzie podsumował wyniki tegorocznej edycji URC – konkurs łazików marsjańskich na pustyni Utah dla studentów. Wielokrotnie podkreślił wielki sukces jaki odniosła drużyna Magma 2 zajmując 1-sze miejsce. O drużynie i łaziku wyrażał się w samych superlatywach. Powiedział z zachwytem, że „została użyta najlepsza technika jaką kiedykolwiek widziałem” i „najpiękniejszy łazik jaki kiedykolwiek mieliśmy u nas”. Również wyraził uznanie za duży wkład w URC pozostałych polskich zespołów Scorpio i Copernicus. Wszędzie spotykałem się z dużym uznaniem dla naszych drużyn.

Podsumowując pragnę stwierdzić, że 14 konwencja TMS była wielkim wydarzeniem dla naszego Stowarzyszenia Mars Society. Budujące jest, że tyle ludzi w USA i na całym świecie jest zaangażowanych w szerzenie i aktywne popieranie idei lotu załogowego na Marsa. Szczególnie budującym był wykład Roberta Zubrina o Transorbitalnej kolei, z którego wynika nadzieja znacznego przyspieszenia lotu załogowego na Marsa i budujące jest, że 1500 dynamicznych, młodych ludzi w Space X pracuje intensywnie w tym kierunku a w innych firmach być może jeszcze więcej.

Było dla mnie wielkim zaszczytem reprezentować na konwencji nasz Polski Oddział Mars Society , które ma takie osiągnięcia, którymi możemy się chlubić przed całym światem.

Kazimierz Błaszczak

Wieruszów,  wrzesień 2011 r.  

 

Kilka wypowiedzi Kevina Sloana na temat Magma 2:

Overall Kevin Sloan's presentation was well attended and got a very positive response from the audience.  I wrote down a few quotations: 

It was "a very exciting year" for the rover competion.

"We told the teams they were being asked to work on the hardest problems in engineering today, and that they would need to use the latest technology -- and that is exactly what they did."

They used the "best technology we have ever seen."

"We had three teams all the way from Poland.  One of them won the competition, and the other two place highly as well!"

"The Magma 2 was the most beautiful rover we have ever had."  "It was made from light, transparent materials -- not just the panels, but also many of the parts."

"It had the first flying reconnasence device.  The testing of it over the small town  made quite a sensation -- the high pitched whine of the helicoptor and the periodic flashes going off -- and the operators speaking Polish!"

The Magma team worked well together, and were able to overcome problems..."