3 czerwca 2010 o 13:49 czasu lokalnego (11:49 CET) rozpoczęła sie w Moskwie misja Mars500, pierwsza pełnowymiarowa symulacja wyprawy na Czerwoną Planetę. Sześcioosobowa załoga weszła na pokład „statku kosmicznego” i właz został zamknięty. Eksperyment potrwa do listopada przyszłego roku.
Tłumaczenie: Anna Szkoda
Redakcja: Joanna Jodłowska

Diego Urbina and Romain Charles z Europy, Suchrob Kamołow, Aleksiej Sitow i Aleksandr Smoljejewskij z Rosji oraz Wang Yue z Chin biorą udział w misji będącej jak najdokładniejszą imitacją lotu kosmicznego. Będą żyć i pracować tak samo jak astronauci, będą także spożywać specjalne posiłki i wykonywać takie same ćwiczenia jak załoganci Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Za pomocą symulatora międzyplanetarnego statku kosmicznego, lądownika oraz powierzchni Marsa wykonają oni następujące zadania: „lot na Marsa” trwający 250 dni, „lądowanie na Marsie i badanie planety” trwające 30 dni i „powrót na Ziemię” w ciągu 240 dni. Ta 520-dniowa „wyprawa” to ostatnia i kluczowa część eksperymentu Mars500, który rozpoczął się w 2007 r. W pierwszej fazie, w listopadzie 2007, wykonano czternastodniową symulację, której celem było głównie przetestowanie obiektów i procedur operacyjnych. Druga faza rozpoczęła się 31 marca 2009 r., gdy załoga złożona z czterech Rosjan i dwóch Europejczyków została zamknięta w obiekcie na 105 dni. Misję Mars500 prowadzi rosyjski Instytut Problemów Biomedycznych (IBMP), przy ścisłej współpracy z  Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) w ramach Europejskiego Programu Kosmicznego (ELIPS) w celu przygotowania do przyszłych wypraw załogowych na Marsa.

– Mars to ostateczny cel światowego programu badań przestrzeni kosmicznej –  mówiła podczas konferencji prasowej Simonetta Di Pippo, dyrektor ESA ds. załogowych lotów kosmicznych – ESA nie tylko rozwija potrzebną do misji badawczych infrastrukturę kosmiczną. Prowadzi również program doskonalenia naziemnych analogów oraz wspomaga działalność badawczą Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, aby upewnić się, że nasi astronauci będą jak najlepiej przygotowani do fizycznych i psychicznych wyzwań, jakie stawiają długoterminowe misje badawcze, a także aby znaleźć środki zaradcze przeciwko możliwym niepożądanym skutkom. Misja Mars500 jest głównym kamieniem milowym na tej drodze.  Rzeczą wartościową jest także współpraca pomiędzy ESA i Rosją w czasie trwania eksperymentu.

Podczas eksperymentu załoga będzie poddana izolacji w hermetycznie zamkniętym środowisku, z ograniczonymi środkami do życia. Komunikacja możliwa będzie jedynie poprzez Internet, ze sporadycznymi zakłóceniami oraz z dwudziestominutowym opóźnieniem – dokładnie takim jak podczas prawdziwej wyprawy na Marsa (występuje ono z uwagi na odległość pomiędzy statkiem a Ziemią). 

Załoga będzie obserwowana, a wszystkie psychologiczne, medyczne i fizyczne czynniki zostaną odnotowane. Po 250 dniach, podczas „operacji na powierzchni”, członkowie załogi zostaną podzieleni: trzy osoby przeniosą się do symulatora powierzchni Marsa, a reszta pozostanie na „statku”.

Załoga została zaopatrzona w zapasy żywności na cały czas trwania misji i będzie musiała nimi dobrze gospodarować. Dieta będzie zbliżona do tej na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Ponieważ organizm szybko przystosowuje się do nowych warunków, przebywanie w zamkniętym pomieszczeniu z ograniczoną przestrzenią może w krótkim czasie spowodować spadek kondycji fizycznej. Dlatego też „astronauci” muszą ćwiczyć codziennie po dwie godziny, choć prysznic mogą brać tylko raz w tygodniu.

Uczestnicy eksperymentu będą wykonywać zadania podobne tych które mają astronauci z ISS (konserwacja „statku”, doświadczenia naukowe i codzienne ćwiczenia), jednak spędzą tak znacznie dłuższy czas. Będą pracować 5 dni w tygodniu, a pozostałe dwa przeznaczone będą na odpoczynek, za wyjątkiem symulacji sytuacji wyjątkowych i kryzysowych. „Astronauci” wzięli ze sobą filmy, książki, gry, instrumenty muzyczne i inne „umilacze czasu”.

Ponieważ właz pozostanie zamknięty aż do listopada 2011 r., załoga musi sobie radzić używając zaopatrzenia i wyposażenia znajdującego się w obiekcie. Jedynie elektryczność, woda i powietrze będą doprowadzane do kabin z zewnątrz. Uczestnicy eksperymentu są w stanie naprawić każdą najdrobniejszą usterkę na swoim “statku kosmicznym”, a pomoc z zewnątrz zapewniana będzie jedynie w wyjątkowych sytuacjach.
Misja Mars500 ma na celu nie tylko przetestowanie nowych technologii – jest to także sprawdzian ludzkiej wytrzymałości. Życie w metalowych pomieszczeniach przez 18 miesięcy z pewnością nie będzie łatwe, mimo iż uczestnicy zostali przeszkoleni przez astronautów i podwodniaków. Załoga doświadczy pewnie wzlotów i upadków w czasie tej długiej misji, a wszystkie te psychologiczne zmiany są kluczowe dla eksperymentu.

W czasie trwania misji, Diego Urbina and Romain Charles, członkowie załogi związani z Europejską Agencją Kosmiczną, będą zamieszczać filmy video i wpisy w dzienniku  na stronie internetowej ESA dotyczącej projektu Mars500. Pierwszy wpis, z dnia 3 czerwca 2010, brzmi: “Żegnaj Słońce, żegnaj Ziemio, lecimy na Marsa!”.

Być może tej misji zabraknie splendoru i atmosfery prawdziwego lotu kosmicznego, ale będzie ona równie trudna. Ludzie, którzy kiedyś pierwsi staną na Marsie, z pewnością będą pamiętać o tych pionierach. 

Tekst przetłumaczony i opublikowany za zgodą Europejskiej Agencji KosmicznejŹródłem były artykuły: http://www.esa.int/esaCP/SEM4VFFKZ6G_index_0.html oraz http://www.esa.int/esaCP/SEMLUB5XT9G_index_0.html  z 2010 roku, do których prawa autorskie ma Europejska Agencja Kosmiczna. ESA nie ponosi odpowiedzialności za poprawność informacji i treść wypowiedzi przedstawicieli w tej wersji tekstu. Tekst nie jest przeznaczony do sprzedaży i może być rozpowszechniany tylko dla celów informacyjnych.--------Translated and published with permission of the European Space Agency. Translated from the original ESA articles: http://www.esa.int/esaCP/SEM4VFFKZ6G_index_0.html and http://www.esa.int/esaCP/SEMLUB5XT9G_index_0.html, 2010, copyright ESA. The European Space Agency accepts no responsibility or liability whatsoever with regard to the information or statements made in this version. Not for sale; distribution for information purposes only.