Pozostałe

Przed nami już wprawdzie tylko nieco ponad tydzień stycznia, tym niemniej warto odnotować, że do styczniowego numeru czasopisma "Wiedza i Życie" dołączona jest niewielka książeczka o Marsie. Jest to tłumaczenie książki Roberta Godwina "Mars", która ukazała się pierwotnie w serii Pocket Space Guide wydawnictwa Apogee Books (tłumacz: Adrian Markowski).

Książeczka zawiera około 50 stron tekstu i 47 stron kolorowych ilustracji. Na początku podane są podstawowe fakty na temat planety, po czym następuje opis jej badań od XVII wieku począwszy, na roku 2011 skończywszy (nie ma jednak informacji o misji Curiousity). Informacje nie są zbyt szczegółowe i prawdopodobnie są już znane entuzjastom, jednak dla początkujących pasjonatów i osób, które chciałyby sobie usystematyzować podstawową wiedzę na temat Czerwonej Planety, może to być coś interesującego.

Wczoraj wieczorem, o 21:16 czasu polskiego, nastąpił start rakiety nośnej Zenit-3FG z sondą Fobos-Grunt i chińskim orbiterem Yinghuo-1, który to start relacjonowaliśmy.

Kilka godzin później okazało się jednak, że misja stanęła pod znakiem zapytania - sonda utknęła na niskiej orbicie okołoziemskiej. Władimir Popowkin, szef rosyjskiej agencji kosmicznej, poinformował, że najpewniej nie doszło do dwóch odpaleń ostatniego członu rakiety i sonda nie ruszyła w podróż do Marsa.

Sonda i człon ucieczkowy odłączyły się od rakiety nośnej 11 minut po starcie. Gdy 3 godziny później sonda powinna wykonać manewry przenoszące ją na orbitę heliocentryczną, radary nie wykryły statku na przewidywanej pozycji. Same odpalenia silników miały odbyć się nad Ameryką Południową, poza zasięgiem rosyjskiej łączności.

Nad ranem Popowkin przyznał, że to była ciężka noc dla Roskosmosu. Przez długi czas nie można było zlokalizować statku, a gdy poznano jego orbitę i nawiązano łączność, okazało się nie doszło ani do pierwszego ani do drugiego uruchomienia silnika. Do wejścia na trajektorię w kierunku Marsa sonda miała wejść o 02:20 czasu polskiego.

Tym samym nad misją, która miała być powrotem Rosji do eksploracji przestrzeni kosmicznej, zawisła groźba fiaska. Wszystko zależy od przyczyn awarii. Jeśli są to problemy z oprogramowaniem, to rokowania są dobre. Możliwe, że statek nie wykonał polecenia odpalenia silników albo miał problemy z obraniem odpowiedniej pozycji w przestrzeni. Jeśli przyczyny leżą po stronie sprzętu, naprawa może nie być możliwa, chociaż jak pokazuje przykład japońskiej sondy Hayabusa, czasem i wtedy są możliwości kontynuowania misji. Do włączenia silnika nie doszło, więc sonda nadal ma zapas paliwa potrzebny na lot do Marsa i Fobosa.

Popowkin zdradził też, że obsługa misji ma około 3 dni na przywrócenie statku sprawności. Jeśli zajął nieprawidłową pozycję w przestrzeni i nie może ładować akumulatorów energią słoneczną, to po tym czasie akumulatory się rozładują. Taki wariant zdarzeń jest na razie podejrzewany. Złą pozycja statku względem Słońca i gwiazd spowodowała, że komputer pokładowy w ogóle nie wydał komendy włączenia silników.

Warta 163 miliony USD sonda jest napędzana członem rakietowym Fregat. Sprawdzonym członem na naftę i tlen, często używanym do satelizacji ładunków na wysokich orbitach okołoziemskich, ale nigdy w misjach międzyplanetarnych. Fregat miał pozostać dołączony do sondy aż do jej wejścia na orbitę Marsa w październiku 2012, służąc jako silnik. Po dotarciu do Marsa sonda miałaby odłączyć się od członu Fregat i wypuścić na orbitę Marsa chińskiego satelitę Yinghuo-1.

Przypomnijmy, że ważnym elementem sondy Fobos-Grunt jest polski penetrator gruntu CHOMIK, zbudowany przez Centrum Badań Kosmicznych PAN.

Źródło: kosmonauta.net

Rosyjska misja międzyplanetarna Fobos-Grunt została dostarczona do kosmodromu Bajkonur. Start przewidziany jest na 08.11.2011.

W ostatnich miesiącach trwały bardzo intensywne prace nad rosyjską sondą Fobos-Grunt. Prace - według niektórych źródeł - były dość "gorączkowe" i pojawiło się wiele wątpliwości co do stanu przygotowań do startu. Przykładowo, prawdopodobnie oprogramowanie sondy zostanie ukończone już po starcie misji, co wprowadza kolejny element ryzyka dla tej wyprawy. Na początku października nastąpiła jednak seria testów sondy - między innymi instalacji paliwowej.

W dniu 17.10.2011 Fobos-Grunt został dostarczony do kosmodromu Bajkonur, skąd nastąpi start. Prawdopodobnie w najbliższych dniach zostanie przeprowadzona seria testów sondy. Start Fobos-Grunt powinien nastąpić ósmego listopada 2011 roku, o godzinie 21:16 CET. Na pokładzie rakiety nośnej (Zenit-3F) znajdzie się również pierwszy chiński orbiter Marsa - Yinghuo-1.

Warto tu dodać, że na pokładzie sondy Fobos-Grunt znajduje się polski instrument CHOMIK.

Celem misji Fobos-Grunt jest największy księżyc Marsa - Fobos. Jest to nieregularne ciało o wymiarach 27×22×18 km i niskiej gęstości. Z tego powodu uważa się, że Fobos jest przynajmniej częściowo zbudowany z lodu i może przypominać obiekty z Pasa Kuipera (KBO - Kuiper Belt Objects), najczęściej znajdujące się za orbitą Neptuna. Misja Fobos-Grunt ma pobrać próbki powierzchni Fobosa i następnie dostarczyć je z powrotem na Ziemię, co powinno nastąpić w połowie 2014 roku.

Źródło: kosmonauta.net

Wyobraźnia i pomysły dzieci i młodzieży nie od dziś zaskakują dorosłych. W tym roku organizatorzy konkursu Klasa ze Snów, nawiązując do sukcesu polskich łazików na arenie międzynarodowej oraz roku bogatego w wydarzenia kosmiczne, postanowili zapytać uczniów właśnie o kosmos. Tematem tegorocznej edycji, objętej patronatem Minister Edukacji Narodowej Katarzyny Hall, jest Wyprawa na Marsa.

Kosmos zawsze był tajemnicą - odległy, nieznany, a przez to chętnie przedstawiany w różnych wizjach. Te najpopularniejsze i te najbardziej naukowe już znamy - teraz czas na dziecięcą, nieskrępowaną wyobraźnię. Czy lekcja na Marsie będzie się bardzo różniła od tej na Ziemi? Jak zrealizować wyprawę na Marsa, by można było dotrzeć do tej odległej planety? Czy na Marsie jest życie i jak ono wygląda? To tylko kilka z wielu pytań, na jakie zapewne spróbują odpowiedzieć młodzi artyści.

Wyobraźnia dzieci często wpisuje się w późniejsze naukowe odkrycia - mówi Mateusz Józefowicz, prezes partnera tegorocznej edycji konkursu - Mars Society Polska. Brak ograniczeń w postaci głębokiej wiedzy o dotychczas podejmowanych wysiłkach, budżetach i zakładanych teoriach sprawia, że pomysły przedstawiane przez dzieci są świeże i nowatorskie. Właśnie dlatego zachęcanie uczniów do udziału w projektach związanych z nauką jest niezwykle ważne.

Ubiegłe edycje pokazały, że uczniowie i  nauczyciele chętnie podejmują ciekawe wyzwania, szczególnie wymagające kreatywności - mówi Robert Pusz, przedstawiciel portalu multimediawszkole.pl - organizatora konkursu. Tworzone w ramach kolejnych edycji prace pokazywały, że dzieciom i młodzieży nie brak pomysłów, talentów i chęci do pracy, które wspólnie są podwalinami rozwoju nauki.

Tegoroczna Klasa ze Snów powraca do pełnej dowolności formy plastycznej. Młodzi twórcy mogą wybrać każdą technikę plastyczną (włącznie z grafiką komputerową), format i materiały. Ocenie jury będzie podlegać przede wszystkim ciekawe przedstawienie tematu wyprawy na Marsa (przygotowań, drogi, lądowania na Czerwonej Planecie, bądź nawet życia na niej), a także precyzja wykonania pracy i jej estetyka.

Konkurs Klasa ze snów już od 5 lat cieszy się bardzo dużą popularnością wśród uczniów oraz nauczycieli. Po raz trzeci z rzędu został także doceniony przez Minister Edukacji Narodowej Katarzynę Hall, która przyznała mu swój Patronat Honorowy.

Podobnie jak w ubiegłych latach na zwycięskie szkoły czekają cenne nagrody: zestawy sprzętu prezentacyjnego do klas, a na autorów prac - nagrody indywidualne. Aby wziąć udział w konkursie, wystarczy zapoznać się z regulaminem, a następnie przesłać swoją pracę wraz z formularzem zgłoszeniowym do dnia 10 stycznia 2012 roku.
Więcej informacji oraz regulamin konkursu dostępne jest na stronie www.klasazesnow.pl

Terminarz konkursu Klasa ze snów za 100 lat?
* Październik 2011 r. start konkursu
* 10 stycznia 2012 r. termin nadsyłania prac
* Styczeń 2012 r. obrady jury
* Luty 2012 r. głosowanie internautów na nagrodę publiczności
* Marzec-kwiecień 2012 r. ogłoszenie wyników i wręczenie nagród

Projekt, którego członkowie związani są z Mars Society Polska, otrzymał grant z Infrastruktury Badawczej Europlanet. 12 000 euro zostanie przeznaczone na produkcję wieloosobowej gry Virtual Mars Rover – Mars Life Challenge dla użytkowników telefonów z systemem operacyjnym Android (w przyszłości gra ma również trafić na inne systemy). Twórcy są członkami stowarzyszenia Mars Society Polska, dzięki czemu będą mogli współpracować ze specjalistami z zakresu astronautyki, którzy zostaną moderatorami gry. Oprogramowanie  stworzone na jej potrzeby będzie też mogło być niezależnie rozwijane do celów symulacji i kontroli nad systemami zrobotyzowanymi.

Otrzymaliśmy pismo od Wicepremiera i Ministra Gospodarki, pana Waldemara Pawlaka wyrażające uznanie dla polskiego udziału w zawodach URC 2011. Miał on znaczenie dla negocjacji akcesyjnych z Europejską Agencją Kosmiczną. Oyrginalne pismo jest dostępne do pobrania tutaj.

Niedawno pojawił się raport z audytu oceniającego zarządzanie projektem MSL. Dokument przedstawia postęp prac oraz wyszczególnia pewne wciąż nierozwiązane problemy techniczne.

Mars Science Laboratory (MSL) znajduje się obecnie w laboratoriach JPL, gdzie przechodzi ostatnie testy i przygotowania przed zaplanowanym na czerwiec transportem do KSC. Oprócz łazika Curiosity do KSC dotrze również descent stage za pomocą którego Curiosity ma łagodnie wylądować na powierzchni Marsa. W tej chwili na Florydzie znajdują się elementy osłony termicznej, które trafiły tam w połowie maja tego roku.

Przedstawiamy podsumowanie działalności dziewięciu krajowych organizacji działających na rzecz rozwoju astronautyki w Polsce w roku 2010. "Podsumowanie działalności organizacji pozarządowych sektora kosmicznego w roku 2010" powstało, aby w postaci wspólnego opracowania zaprezentować dokonania organizacji, projekty realizowane i zrealizowane w 2010 roku. Dwudziestostronicowy dokument zawiera krótkie opisy organizacji, bogato ilustrowane opisy inicjatyw podejmowanych przez nie, wskazuje możliwości współpracy i sposoby nawiązania kontaktu. Zachęcamy do zapoznania się z Podsumowaniem, które w zwięzły sposób pokazuje, że w Polsce funkcjonuje środowisko działające na rzecz rozwoju astronautyki.

Pobierz "Podsumowanie..." (pdf, 4,2 MB)

Dziewięć organizacji, które nadesłało materiały do podsumowania to:
    * Centrum Informacji o Środowisku UNEP/GRID-Warszawa
    * Copernicus Project
    * Kosmonauta.net
    * Mars Society Polska
    * Podkarpackie Amatorskie Stowarzyszenie Astronomiczno-Astronautyczne
    * Polskie Towarzystwo Rakietowe
    * Polskie Towarzystwo Astronautyczne
    * Space Generation Advisory Council
    * Studenckie Koło Astronautyczne

"Podsumowanie..." powstało w ramach przygotowań do konsultacji społecznych Planu działań na rzecz rozwoju technologii kosmicznych i wykorzystywania systemów satelitarnych w Polsce. Zapraszamy wszystkich zainteresowanych do udziału w przygotowaniu podsumowania w przyszłym roku.

Jak co roku, w czerwcu, w pobliżu analogu bazy marsjańskiej na pustyni w Utah w USA, odbędą się, organizowane przez The Mars Society zawody łazików marsjańskich URC. Poniżej przedstawiamy kilka polskich drużyn, które się na nie wybierają.

Drużyna Magmy2 wybrała się na konkurs Robomaticon, który odbył się 5 marca na Wydziale Mechatroniki Politechniki Warszawskiej. Wystartowała w konkurencji Freestyle ELFA z łazikami serii Magma i zajęła drugie miejsce. To dobrze wróży przed zawodami URC!
Więcej na http://robomaticon.pl/, a poniżej są zdjęcia z zawodów.

W siedzibie Centrum Badań Kosmicznych PAN odbyły się pierwsze w Polsce warsztaty poświęcone Programowi Transferu Technologii Kosmicznych.